بررسی پنجمین تست زیست شناسی کنکور87
این پنجمین تست زیست شناسی کنکور سراسری سال 87 است. همانطور که قول داده بودم تک تک تست ها را با تمام نکات مورد نیاز و مرتبط و ذکر اشتباهات احتمالی بررسی خواهیم کرد.
“با فرض این که در انسان، تراکم یون پتاسیم داخل نرون شدیدا کاهش یافته و سدیم درون سلول انباشته گردد،…..در برقراری پتانسیل آرامش اثر سوء دارد؟"
1- فعالیت پمپ سدیم/پتاسیم
2- باز شدن کانال های دریجه دار پتاسیمی
3- بسته شدن کانال های دریجه دار سدیمی
4- فعالیت پروتئین هیدرولیز کننده ATP در غشاء"
ابتدا بیایید صورت تست را به زبان ساده ترجمه کنیم :
" هنگامی که پتانسیل عمل ایجاد شده، کدام مانع بازگشت به حالت آرامش می شود؟"
پاسخ ساده و سریع! : هر گونه از کار افتادن پمپ یا باز شدن هر نوع کانال در نهایت به نفع پتانسیل عمل و به ضرر پتانسیل آرامش است!!
بنابراین گزینه 2 درست است.
و اما توضیح نکات مربوطه :
نکته 1- هنگام پتانسیل آرامش ، پمپ سدیم/پتاسیم فعال است و هنگام پتانسیل عمل غیر فعال می شود.
نکته 2- پمپ ها ( از جمله پمپ سدیم/پتاسیم) از پروتئین های سراسری غشاء سلول هستند .
نکته 3- هر کجا واژه پمپ رادیدید ،انتقال فعال ( زورکی !) در خلاف جهت شیب همراه با مصرف انرژی ( در اکثر موارد* هیدرولیز ATP ) را به خاطر بیاورید.
مراحل پتانسیل عمل ( یه صورت خلاصه و نکته ای )
1- از کار افتادن پمپ سدیم/ پتاسیم= از کار افتادن انتقال فعال و هیدرولیز ATP= ابتدای نمودار پتانسیل عمل ( هنوز حدود 65-)
2- بازشدن کانال های دریجه دار سدیمی = ورود سدیم به سلول در جهت شیب غلظت = انشار تسهیل شده =مثبت شدن بار سطح داخل غشاء نسبت به خارج آن = بخش بالا رو نمودار پتانسیل عمل ( از 65- به سوی 40+ )
3- باز شدن کانال های دریچه دار پتاسیومی = خروج پتاسیم از سلول در جهت شیب غلظت= انتشار تسهیل شده = منفی شدن دوباره سطح داخل غشاء نسبت به خارج آن = بخش پایین رو نمودار پتانسیل عمل ( از 40+ به سوی 65- )
تذکر : در این جالت با این که بار الکتریکی سطح داخل غشاءنسبت به خارج آن باز هم منفی است ( و از این نظر مثل پتانسیل آرامش است) ولی جای یون ها عوض شده ( یعنی در داخل اکثریت سدیم و خارج پتاسیم قرار گرفته است) …و این قابل قبول نیست !!
4- فعال شدن دوباره و البته کمی بیشتر از قبل پمپ سدیم/ پتاسیم ( هیدرولیز ATP) = خروج سدیم از سلول و بازگشت پتاسیم به داخل به حالت قبل از پانسیل عمل
نتیجه نهایی : گزینه های 1 و 4 تقریبا یک حرف را می زنند. که البته نمی توانند درست باشند زیرا فعال شدن پمپ (و هیدرولیز ATP)به نفع پتانسیل آرامش است.باز شدن کانال دریچه دار سدیمی هم از بخش های آغازین پتانسیل عمل بوده و بسته شدن آن در جهت رسیدن به پتانسیل آرامش است. می ماند گزینه 2 !!
پاسخ درست گزینه 2 است.
.
تذکر مهم برای دانش آموزان گرامی : مبحث پتانسیل عمل ، سیناپس و انعکاس زردپی زیر زانو از مباحث بسیار مهم فصل دستگاه عصبی هستند. در یادگیری دقیق و مفهومی آنها کوشا باشید.
* همانطور که گفتیم ،پمپ ها باعث انتقال فعال می شوند و برای این کار انرژی مصرف می کنند. در اکثریت قریب به اتفاق موارد این انرژی حاصل از هیدرولیز ATP است ولی اگر گفتید کدام پمپ ها هستند که بدون هیدرولیز ATP عمل انتقال فعال را انجام می دهند؟ شما دو مورد از این پمپ ها را می شناسید…..تا پایان مطلب بعدی ( که پاسخ را خواهم گفت) فرصت دارید فکر کنید و پاسخ دهید.
پاینده باشید
دکتر علیرضا اکبرپور
پاسخ دهید
برای ارسال دیدکاه باید وارد شوید .. برای ورود اینجا را کلیک کنید