بررسی سومین تست زیست شناسی کنکور87
در این پست، به بررسی تحلیلی و کامل سومین تست زیست شناسی کنکور سراسری سال 87 و ارائه نکات تکمیلی مربوط به آن می پردازم. البته ناگفته پیداست
که در این مجال اندک شاید نتوان آنطور که باید و شاید حق مطلب را در ارائه نکات تکمیلی ادا کرد، ولی به هر حال سعی خواهم کرد مهمترین نکات را، هر چند مختصر و مفید خدمت دوستان گرامی ارائه کنم. هدف اصلی این سری مباحث همانا تمرین یادگیری شبکه ای ( سه بعدی) و همچنین روش ATL است . تجربه 16 ساله این جانب ثابت کرده است که اگر دانش آموزان گرامی این روش را به خوبی فرا گیرند قطعا در کنکور سراسری نتیجه بسیار خوبی خواهند گرفت. البته با توجه به مشغله فراوان شاید پست بعدی سایت زیست گاه به این زودی نباشد. ولی قول می دهم که اگر کوچکترین فرصتی پیش آید حتما این سلسله مباحث را با هم دنبال کنیم تا دوستانی که تمایل به شرکت در کنکور رشته تجربی در سال 88 دارند با دید بازتری بتوانند به مطالعه زیست شناسی بپردازند. برای مطالعه تست و نکات مربوطه به ادامه مطلب تشریف ببرید…
تست شماره 3- از جمله ویژگی های دستگاه گردش خون در خرچنگ دراز عبارت است از …
1- وجود قلب های لوله ای شکل 2- وجود شبکه مویرگی کامل
3- خروج تنها یک سرخرگ از قلب 4- ورود خون غنی از اکسیژن به قلب
دوستانی که سال گذشته در خدمتشان بودم خوب یادشان هست که چقدر سر این شکل های گردش خون در خرچنگ دراز ، کرم خاکی و رابطه اون ها با شکل های فصل قبل ( دستگاه تنفس ) و احتمال سوال از اون ها با هم صبحت کردیم ! حالا این دفعه تستی که مطرح شده تقریبا مفهومی نیست …ولی تست های مفهومی بسیار جالبی با توجه به این شکل ها میشه مطرح کرد که برای دوستانی که از راه سایت زیست گاه موضوع رو دنبال می کنند، بعدها چندنمونه از اون ها رو با پاسخ تشریحی ذکر خواهم کرد..
خوب حاضرید؟ با هم تک تک گزینه های این تست رو بررسی می کنیم و در آخر نکات اضافی و تکمیلی مرتبط رو هم عرض خواهم کرد تا مطلبی ناگفته باقی نمونه !
اما قبل از اون یادآوری می کنم که خرچنگ دراز یک سخت پوست ( از بی مهرگان و گروه بند پایان ) است.
و حال بررسی تک تک گزینه ها :
گزینه 1- کلا قلب ( های) لوله ای در برخی از بی مهرگان مانند حشرات و کرم های حلقوی وجود دارد.. همونطور که در شکل کتاب و تصویر زیر هم می بینید کرم خاکی دارای چندین ( در واقع 5 جفت )قلب های لوله ای و ملخ داری یک قلب لوله ای است.
به هر حال هموطنور که در شکل زیر هم می بینید، قلب خرچند دراز به هرچی شبیه باشه، به لوله اصلا شبیه نیست!
بنابر این گزینه 1 درست نیست !
تذکر: در واقع کرم خاکی دارای 5 جفت قلب نزدیک به سر است که متاسفانه کتاب شما برای آن فقط 4 جفت کشیده است.
گزینه 2- می دانیم که مهره داران دارای شبکه مویرگی کامل هستند . بی مهرگان یا اصلا مویرگ ندارند یا اگر هم دارند این شبکه مویرگی کامل نیست و گردش خون باز است! استثنا در این مورد برای شما کرم خاکی است. همانطور که در شکل زیر می بینید کرم خاکی دارای گردش خون بسته ( شبکه مویرگی کامل) است. _ بگذریم که برخی از دانشمندان این شبکه را اصلا شبکه مویرگی نمی نامند !_
بنابراین چون خرچنک دراز یک بی مهره است و کرم خاکی هم نیست !!! پس شبکه مویرگی کامل – گردش خون بسته _ ندارد.و گزینه 2 هم درست نیست.
پرسش مهم : در کدام بخش بدن انسان گردش خون باز وجود دارد؟ ( به شکل های فصل آخر کتاب سوم دقت کنید)
گزینه 3- همنطور که در شکل بالا می بینید ، حداقل 4 سرخرگ از قلب خرچنگ دراز خارج می شود، دوتا از آن ها که کوتاه ترند به سر، یکی به دم و یکی هم به ناحیه شکمی می رود. پس گزینه 3 هم درست نیست. ( چه جانداری رو می شناسید که فقط یک سرخرگ از قلبش خون رو خارج می کنه ؟ …بله ..ماهی !!)
گزینه 4- تهویه خون در کرم خاکی و ماهی پس از قلب صورت می گیرد پس خون ورودی و خروجی از قلب آن ها تیره است. اما تهویه خون در خرچنگ دراز قبل از قلب صورت می گیرد پس خون ورودی و خروجی از قلب روشن است.
گزینه 4 درست است.
و اما چند نکته تکمیلی مربوط به این تست :
نکته اول: قلب خرچنگ به قلب کیسه ای معروف است. این رو می تونید خودتون هم با توجه به شکل قلبش حدس بزنید!
نکته دوم : اگر کرم های حلقوی ( مثل کرم خاکی) رو کنار بگذاریم، آیا این جمله درست است که بقیه بی مهرگان فاقد مویرگ هستند؟
خیر! برخی بی مهرگان دیگه هم هستند که مویرگ دارند ولی انتهای این مویرگ ها به هم متصل نیست و شبکه مویرگی کاملی رو ایجاد نمی کنه !
نکته سوم : قلب در بی مهرگان( به شکل قلب ملخ و خرچنگ دراز توجه کنید) عمدتا در سطح پشتی بدن و طناب عصبی در سطح شکمی بدن است ولی در مهره داران قلب عمدتا در سطح شکمی و طناب عصبی در سطح پشتی است( به محل قلب ماهی دقت کنید)
نکته چهارم: در ماهی یک سرخرگ خون ( تیره) را از قلب خارج می کند…تکراری گفتم؟ می دونم …برای تاکید بیشتر بود!!
نکته پنجم : خرچنگ از سخت پوستان است. در کتاب شما کلا به 4 سخت پوست اشاره شده که عبارتند از :
1- خرچنگ دراز 2- خرچنگ نعل اسبی 3- کشتی چسب 4- دافنی
برخی از ویژگی های مشترک و نکات کنکوری مربوط به این گروه از جانداران رو تو پست بعدی سایت زیست گاه با هم مرور می کنیم.
فعلا کافیست! البته میشه با توجه به شکل های مربوطه نکات زیادی رو یادآوری کرد ..که به دلیل جلوگیری از خستگی چشمان شما و اطاله کلام! می گذاریم برای بعد…
*********************************
خلاصه ای از گردش خون در خرچنگ ها :
تذکر: مطلب زیر فقط برای همکاران گرامی و یا دانش آموزانی که علاقه وافری به زیست شناسی دارند ارائه شده . اگر نمی خواهید مطلبی بیشتر از کتاب یاد بگیرید ، این مطلب رو نخوانید.
ساختار قلب خرچنگ دراز:
قلبت خرچنگ فقط دارای یک حفره است (single-chambered sac) که ماهیچه های جدار آن حالت مخطط دارند. در جدار این قلب تعدادی سوراخ (ostia) وجود دارد.هر کدام از این سورخ ها دارای دریچه ای است. اطراف قلب را پریکارد فرا گرفته که سینوس خونی هم نامیده می شود. برخلاف پریکارد انسان ، دراین پریکارد خون وجود دارد،
گردش خون در خرچگ دراز :
خون روشن ابتدا از سیاهرگ های آبششی وارد سینوس ( پریکارد) شده و سپس از طریق سوراخ های قلب کیسه ای یا همان اوستیا، وارد قلب می شوند. وقتی خوب داخل قلب پر شد، شروع به انقباض می کند و در ابتدای این انقباض، دریچه های موچود باعث بسته شدن اوستیا ها و جلوگیری از بازگشت خون به سیاهرگ های آبششی می شود. به این ترتیب فشار داخل قلب هم بالارفته و دریچه هایی را که در ابتدای سرخرگ های خروجی از قلب وجود دارند باز کرده و به خروج خون_ همولنف_ از سرخرگ های متصل به آن کمک می کند. همانطور که همکاران گرامی می دانند در واقع هیچ رگی خون را به قلب خرچنگ بر نمی گرداند، بلکه خون ابتدا وارد همان پریکارد( سینوس سیاهرگی کیسه مانند) می شود و از آن جا وارد قلب می گردد! پس هیچ سیاهرگی به قلب متصل نیست…)
دوستان گرامی می تواننند برای مطالعه بیشتر درباره زیست شناسی خرچنگ ، به سایت خرچنگ! به این آدرس مراجعه کنند.!
پاینده باشید.
علیرضا اکبرپور
پاسخ دهید
برای ارسال دیدکاه باید وارد شوید .. برای ورود اینجا را کلیک کنید